Προχθές είδα σε DVD την ταινία του Γούντι Άλεν Match Point η οποία εκτός του ότι είναι μια ταινία που δεν θυμίζει καθόλου Γούντι Αλεν (για αυτούς που έχουν κακά προηγούμενα με τις ταινίες του), είναι επίσης μια ταινία που στην αρχή και το τέλος της πραγματεύεται το θέμα της τύχης.
Η ταινία αφήνει την υπόνοια ότι η τύχη είναι αυτή που καθορίζει την ζωή μας πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε συνειδητή μας ενέργεια. Φέρει δε το παράδειγμα με το μπαλάκι του τένις που χτυπώντας στο δίκτυ μπορεί να πέσει είτε από την μια μεριά είτε από την άλλη και ανάλογα χάνεις ή κερδίζεις.
Είναι όμως έτσι? Είμαστε έρμαια της τύχης ή απολύτως υπεύθυνοι για την τροπή που παίρνει ζωή μας; Υπάρχει αυτό που ονομάζουμε τύχη ή απλά κάθε αποτέλεσμα που ο ανθρώπινος νους δεν μπορεί να εξηγήσει άμεσα από ποια δράση προήλθε το ονομάζει τυχαίο?
Σε ένα παλιότερο τεύχος του περιοδικού Focus είχα διαβάσει ένα άρθρο σχετικό για την τύχη στο οποίο κάποιος ονόματι Γουάϊζμαν έκανε ένα πείραμα στο οποίο κάλεσε ανθρώπους ηλικίας 18 με 84 ετών οι οποίοι θεωρούσαν τον εαυτό τους είτε πολύ τυχερό είτε πολύ άτυχο και τους ζήτησε να ξεφυλλίσουν ένα περιοδικό και να μετρήσουν πόσες φωτογραφίες περιέχει. Ορισμένοι, οι "τυχεροί", ολοκλήρωσαν τη διαδικασία πολύ γρήγορα, ενώ οι "άτυχοι" δεν παρατήρησαν από τα πρώτα δευτερόλεπτα ότι στη δεύτερη σελίδα υπήρχε μια σημείωση που τους προέτρεπε να μη μετρήσουν περισσότερο, πληροφορώντας τους ότι το περιοδικό περιέχει 43 εικόνες. Στα μέσα του περιοδικού υπήρχε ακόμα μία σημείωση: "Μη μετράτε άλλο! Πείτε στον πειραματιστή ότι είδατε αυτή τη σελίδα και γι' αυτό κερδίσατε 250 λίρες". Οι "άτυχοι" αγνόησαν και τις δύο ευκαιρίες, καθώς ήταν αφοσιωμένοι στην καταμέτρηση των φωτογραφιών. Το πείραμα του Γουάϊζμαν επιβεβαιώνει ότι αν κάποιος "κοιτά το δέντρο χάνει τελικά το δάσος".
Επιστήμονες από το Ινστιτούτο Έρευνας του Νου, στην Καλιφόρνια, συνδέουν την ατυχία με μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Όποιος περιμένει να του συμπεριφερθούν άσχημα, φέρεται αμυντικά και εριστικά. Μ' αυτή τη στάση προκαλεί από μόνος του αντιπάθεια, με αποτέλεσμα η αρνητική του προσδοκία να επαληθεύεται.
Οι ευτυχείς συγκυρίες δε μας συνοδεύουν σε όλη μας τη ζωή. Είναι σημαντικό να μπορεί κάποιος να διαχειρίζεται και τις άσχημες στιγμές ή τις αναποδιές.
Σ' ένα από τα πειράματά του ο Γουάιζμαν ζήτησε από μια ομάδα ανθρώπων να φανταστούν ότι υπήρξαν μάρτυρες μιας ένοπλης ληστείας στη διάρκεια της οποίας τραυματίστηκαν ελαφρά στο χέρι. Στη συνέχεια τους ρώτησε αν θα θεωρούσαν αυτό το γεγονός ατυχές. "Θα μπορούσα να είχα σκοτωθεί!" διαπίστωσαν οι "άτυχοι". Οι «τυχεροί», από την άλλη, δήλωσαν ότι θα θεωρούσαν μεγάλη τύχη το γεγονός ότι την "έβγαλαν καθαρή" με μία μόνο αμυχή. Ορισμένοι μάλιστα τόνισαν ότι θα πουλούσαν την ιστορία στις εφημερίδες για να βγάλουν χρήματα!
Έτσι ο Γουάιζμαν κατέληξε στη διατύπωση των τεσσάρων βασικών αρχών του σχετικά με το προφίλ του τυχερού:
1) Είναι ευρηματικός, δημιουργικός, αρπάζει τις ευκαιρίες ακόμα κι αν πρέπει να αλλάξει τις συνήθειές του.
2) Εμπιστεύεται το ένστικτό του.
3) Είναι αισιόδοξος.
4) Λέει συχνά: "Και μη χειρότερα!".
Συνεπώς εκείνος που θεωρεί τον εαυτό του άτυχο μπορεί να καταλήξει θύμα κακοτυχιών. Υπό αυτή την έννοια οι κατάρες βουντού μπορεί να βλάψουν κάποιον αρκεί να πιστεύει στη δύναμή τους.
Προσωπικά θεωρώ ότι το "Συν Αθηνά και χείρα κίνει" είναι πολύ σοφό. Με άλλα λόγια, η τύχη είναι στα χέρια μας!
Και ας με αποκαλώ συχνά γκαντέμω! Χαριτολογώ!!